Kedilerde alt idrar yolları hastalığı: Belirtileri nelerdir, nasıl tedavi edilir?


Kedilerin alt idrar yolu hastalığı, özellikle erkek kedilerde görülen, sidik kesesi ile urethrayı (idrarı sidik kesesinden vücudun dışına akımı sağlayan kanal ) etkileyen durumların toplamıdır.

Eski adı FUS, Feline Ürolojik Sendromdur.
Sistit ile birlikte şekillenir fakat böbrekler genellikle etkilenmez. Sistit idrar kesesinin yangısıdır.

 

 

Kedilerde idrar yolları hastalığının belirtileri nelerdir?

– Sık sık idrar yapmaya çalışması fakat her seferinde çok az veya damla damla yapması. Genellikle kabızlık da şekillenir

– Kum kabına girip girip çıkma, kabın içinde sırtı kambur, kuyruk dik oturma.

– Kum kabı dışında yerlere idrar yapma

– Kanlı işeme

– Sık sık genital bölgeyi temizleme

– Sinirlilik, davranış değişiklikleri

Olası sebepler neler?

– İdrar kesesinde şekillenen kristaller ve kedilerde çok nadir görülse de idrar taşları idrar kesesinin yapısını ve savunmasını bozarak, hem sistite hemde mekanik tıkanmalara neden olurlar. Kristal ve taşların oluşum mekanizması bir çok etkene bağlıdır ve tam olarak açıklamak zordur. Diyet içeriği, üriner sistem enfeksiyonları başlıca nedendir.

– Erkek kedilerde kristallerle birlikte veya kristal olmaksızın şekillenebilen protein matrix yapı, çok dar olan idrar kanalını tıkayabilmektedir. Bunun nedeni de yine diet içeriği ve üriner sistem enfeksiyonları olabileceği gibi, bazen hiçbir neden yokken de şekillenebilmektedir. Genellikle kilolu, hareketi az olan, orta yaş erkeklerde görülmektedir.

– Uretra duvarı kaslarının spazmı

– İdrar yollarının anotomik bozuklukları

– Stress ve davranış bozuklukları

– Sidik kesesinin ve urethranın tümörleri

– Sidik kesesini kontrol eden sinirlerin hasarı

– Bakteriyel ve viral enfeksiyonlar.

Yine de vakaların büyük çoğunluğunda altında yatan neden belirlenememektedir. Bu yüzden bu duruma İdiopatik FLUTD denmektedir. İdiopatik nedeni belirlenememiş anlamına gelmektedir.

Kristaller sıklıkla struvite ve calcium oksalat kristalleridir. Bir vakada ikisinden biri olabileceği gibi ikisi bir arada da olabilmektedir. Struvit Kristalleri; Magnezyum, ammonyum ve fosfordan oluşur.

Diyet içeriğinde magnezyum oranının yüksek olması, kalitesiz protein içeriği, idrar pH’ının alkali olması gibi nedenler struvit kristallerinin oluşumuna yer hazırlar. Magnezyum yani ham kül içeriğinin struvit kristaline yol açtığını düşünen mama firmaları magnezyum içeriğini sınırlandırmışlardır. Oysa idrar pH’ı başlı başına struvit kristallerine neden olabilmektedir. Magnezyum kısıtlanması bu sefer calcium oksalat taşlarına neden olabilmektedir.

Kedinizin yiyeceği mamayı seçerken, mutlaka veteriner hekiminize danışın.

Struvit kristalleri ve protein matrix nedeniyle şekillenmiş FLUTD da kullanılacak harika bir tedavi seçeneğidir, fakat Calcium okzalat kristalleri söz konusu olduğunda kesinlikle kullanılmamalıdır. Calcium oksalat kristalleri struvir kristallerinin tersine asidik pH da şekillenmektedir.

Nasıl teşhis edilir?

Unutmayın, kedinizin hayatınızı kurtarmak elinizde ve onun ilk veteriner hekimi sizsiniz: Eğer kediniz yukarıda sıraladığımız belirtilerden EN AZ birini gösteriyorsa, kedinizi ilk fırsatta tahlil ve görüntüleme imkânları olan bir veteriner kliniğine götürmeniz gerekir.

Veterine hekime, kedinizin gözlemlediğiniz davranış değişikliklerini anlatmalısınız. Sonrasında kediniz tam muayeneden geçirilmelidir.

Veteriner hekim kedinin sidik kesesini, doluluğunu kontrol eder. Genital organlar muayene edilir. Ultrason ile sidik kesesi görüntülenir. Tam idrar tahlili ile ayırıcı teşhis konulur.

İdrar yolları hastalığı nasıl tedavi edilir?

Kedilerde idrar yolları hastalığının teşhisi kolaydır, şüpheye yer bırakmayan bulgular veteriner hekimin teşhis koyabilmesini kolaylaştırır. Ancak idrar yolları hastalığı (FLUTD) tedavisi ciddi ve uzun bir süreçtir.

Üstelik kedilerde idrar yolları hastalığı tedavi edilse de,ne yazık ki bir süre sonra tekrarlayabilir. 

Bu yüzden FLUTD geçiren kedilerin akut sistit ve tıkanıklık şikayetleri bitip normale döndükten sonra, diet ve egzersizleri ayarlanmalıdır. Hasta sahibi bu konuda bilgilenmeli, tekrar ettiği dönemi erken farkedip, tıkanıklık şekillenmeden Veteriner hekimine başvurmalıdır.

 

Tedavide tıkanıklığın açılması, sistitin iyileştirilmesi, idrar akışının sağlanması, enfeksiyonu yenmek gerekmektedir. Eğer tam bir tıkanıklık şekillenmiş ise anestezi altında sondalama yapılmalıdır.

Bazı durumlarda bu sonda ortalama 5 gün bırakılarak düzenli olarak sidik kesesi yıkanır.

Tıkanıklığın sondalama ile açılamadığı durumlarda operasyon ile açılmalıdır. İdrar akışı sağlanamaz ise idrar kesesi yırtıkları ve böbreklerin etkilenmesi gerçekleşir. Bu durum hayat tehdit edicidir.

Bunun dışında uygun antibiyotikler, idrar pH’ının (asitlik dengesinin) düzenlenmesi, idrar akışını sağlamak amacıyla spazm çözücüler, idrar antiseptikleri kullanılmaktadır. En az medikal tedavi kadar önemli olan diğer unsur hastanın diyetinin düzenlenmesidir. FLUTD tekrarlayan bir durumdur. Hem kedi hem de hasta sahibi için zor bir süreçtir. Fakat doğru tedavi ve beslemeyle rahatlıkla aşılabilmektedir.

Kaynak: KirmiziTilki