Görünmeyeni Görenler: Hangi Hayvanlar Ultraviyole (UV) Işığı Görür?

Görünmeyeni Görenler: Hangi Hayvanlar Ultraviyole (UV) Işığı Görür?

Görünmeyeni Görenler: Hangi Hayvanlar Ultraviyole (UV) Işığı Görür?

İnsan gözü için dünya; kırmızı, yeşil ve mavi tonlarının karışımından ibarettir. Ancak doğadaki bazı hayvanlar için gökyüzü, çiçekler ve hatta kar taneleri, bizim hayal bile edemeyeceğimiz "dördüncü bir renk" olan Ultraviyole (Morötesi) spektrumunda parlar. İşte süper görüşe sahip o canlılar.

1. Ren Geyikleri: Karda Hayatta Kalmanın Sırrı

Kuzey Kutbu'nun zorlu koşullarında yaşayan Ren geyikleri, memeliler arasında UV ışığını görebilen nadir türlerdendir. İnsan gözü karlı bir manzaraya baktığında her şeyi beyaz görür ve "kar körlüğü" yaşayabilir. Ancak ren geyikleri için durum farklıdır:

  • Avcı Tespiti: Kar UV ışığını yansıtır, ancak kutup ayısının beyaz kürkü ve kurtlar UV'yi emer. Bu sayede ren geyikleri, beyaz karların içinde kamufle olmuş beyaz bir ayıyı "kapkara" ve net bir şekilde görürler .
  • Besin Bulma: Karın altındaki likenler (temel besinleri) UV ışığında parlar, böylece yiyeceği kolayca bulurlar.

2. Yırtıcı Kuşlar: İdrar Takibi

Kerkenez (Kestrel) ve şahin gibi yırtıcı kuşlar, gökyüzünde süzülürken tarlaları bizim gibi görmezler. Onlar için tarlalar, avlarının bıraktığı "parlayan yollarla" doludur.

"Tarla farelerinin ve küçük kemirgenlerin idrarı, UV ışığı altında fosforlu gibi parlar. Yırtıcı kuşlar, bu idrar izlerini havadan takip ederek farenin hangi deliğe girdiğini GPS hassasiyetiyle tespit eder."

3. Arılar ve Kelebekler: Çiçeklerdeki Gizli Haritalar

Bir papatyaya baktığınızda sadece sarı bir göbek ve beyaz yapraklar görürsünüz. Ancak bir bal arısı, aynı çiçeğe baktığında merkezde koyu renkli bir "hedef tahtası" veya iniş pisti işaretleri görür. Çiçekler, sadece böceklerin görebileceği UV desenleriyle onları nektarın olduğu merkeze yönlendirir.

Sıkça Sorulan Sorular (Cevap için tıklayınız)

C1: Göz merceğimiz (lens), retinayı zararlı ışınlardan korumak için UV ışığını filtreler (engeller). Eğer görebilseydik, muhtemelen görüşümüz bulanıklaşır ve retina hasarı yaşardık.

C2: Son araştırmalar, kedi ve köpeklerin lenslerinin bir miktar UV ışığını geçirdiğini gösteriyor. Kuşlar kadar net olmasa da, bizim göremediğimiz bazı parlamaları ve desenleri (örneğin idrar izlerini) zayıf da olsa algılayabilirler.

C3: Evet. Monet katarakt ameliyatı olduktan sonra göz merceği alındığı için UV ışınlarını görmeye başlamış, bu yüzden son dönem tablolarında nilüferleri "morumsu-mavi" tonlarda boyamıştır.

C4: Bizim "siyah" gördüğümüz bir karga veya sığırcık, diğer kuşların gözünde rengarenk tüylere sahiptir. Tüylerindeki UV yansımaları, eş seçiminde en önemli kriterdir.

patiliyo.com




Pinterest'de Paylaş