Ormanın Pinokyo'ları: Maymunlar Yalan Söyler mi?

Ormanın Pinokyo'ları: Maymunlar Yalan Söyler mi?

Okuma Süresi 2 Dakika

İnsanlar olarak yalan söyleme yeteneğimizle "övünürüz" çünkü bu, karmaşık bir zeka gerektirir. Ancak doğada yalnız değiliz. Bilim insanları, maymunların sadece yiyecek çalmak için değil, cezadan kaçmak için de "Taktiksel Aldatma" (Tactical Deception) yöntemini kullandıklarını kanıtladılar.

1. Deney: Yalancı Çoban (Kapuçin Maymunları)

Arjantin'deki İguazu Ulusal Parkı'nda yapılan bir gözlem, Kapuçin maymunlarının zekasını ortaya koydu. Düşük rütbeli (ezilen) maymunlar, lezzetli bir yiyecek bulduklarında ve etrafta baskın maymunlar varken ilginç bir strateji geliştirdiler.

  • Yalan: Düşük rütbeli maymun, ortada hiçbir tehlike yokken aniden "Yılan!" veya "Kartal!" anlamına gelen özel alarm çığlığını atar.
  • Sonuç: Diğer tüm maymunlar korkuyla kaçışır ve saklanır. Alan boşalınca, "yalancı" maymun yiyeceği kapıp afiyetle yer. Araştırmacılar bu sahte alarmların %40'ının, ortada yiyecek varken yapıldığını tespit etmiştir .

2. Vaka: Suçu Kediye Atan Goril "Koko"

İşaret diliyle insanlarla iletişim kurabilen ünlü goril Koko, yalan söyleme yeteneğinin en somut kanıtıdır. Bir gün Koko, odasındaki lavaboyu yerinden söküp kırdı. Bakıcıları içeri girip "Bunu kim yaptı?" diye sorduğunda Koko inanılmaz bir cevap verdi.

"Koko, işaret diliyle odadaki minik yavru kediyi işaret etti ve 'Kedi yaptı' dedi. 200 kiloluk bir gorilin sökebileceği lavaboyu, 2 kiloluk bir kedinin kırdığına inanılmasını beklemesi, onun 'suçu başkasına atma' kavramını bildiğini gösteriyordu ."

3. Deney: Rhesus Makakları ve "Gizli Hırsızlık"

Yale Üniversitesi'nde yapılan bir deneyde, Rhesus makaklarına iki kutu sunuldu. Bir kutunun üzerinde çıngıraklar vardı (ses çıkarıyordu), diğer kutu sessizdi. Maymunlar, insan bakıcıları arkasını döndüğünde veya başka yere baktığında, sürekli olarak sessiz kutudan yiyecek çalmayı tercih ettiler. Bu, onların "Eğer duyulmazsam/görülmezsem, yakalanmam" mantığını kurabildiklerini kanıtladı.

Sıkça Sorulan Sorular (Cevap için tıklayınız)

C1: Bilimsel olarak hayır. İnsanlardaki gibi ahlaki bir "pişmanlık" belirtisi göstermezler. Onlar için yalan, hayatta kalmak veya ödül kazanmak için kullanılan bir araçtır.

C2: Beyin hacmi (neokorteks) en büyük olanlar. Büyük insansı maymunlar (Şempanzeler, Goriller, Orangutanlar) ve Kapuçin maymunları, diğerlerine göre çok daha sık ve karmaşık kandırma yöntemleri kullanır.

C3: Kesinlikle. Özellikle turistlerin yoğun olduğu bölgelerdeki (Bali vb.) maymunlar, sakatmış gibi davranıp insanları kendilerine acındırarak yiyecek çalma konusunda uzmanlaşmıştır.

C4: Hem içgüdüsel hem öğrenilmiştir. Genç maymunlar, yetişkinlerin bu taktikleri kullanarak yiyecek kazandığını gördükçe davranışı kopyalar ve geliştirirler.

patiliyo.com 




Pinterest'de Paylaş